Om in aanmerking te komen voor het afstaan van een nier voor transplantatie moet een donor aan de volgende voorwaarden voldoen:

• De donor is meerderjarig en wilsbekwaam;

• De donor heeft een uitstekende lichamelijke conditie;

• De resultaten van het bloedonderzoek en van andere medische onderzoeken zijn in orde;

• De donor heeft geen nierziekte of ziekte waardoor de nierfunctie in de toekomst kan verslechteren, bijvoorbeeld suikerziekte of een sterk verhoogde bloeddruk.

Een vrouwelijke donor met een kinderwens kan het onderwerp ‘zwangerschap’ het beste vooraf met de arts bespreken. Zo is het bijvoorbeeld verstandig na een nierdonatie een bepaalde periode te wachten met een poging zwanger te worden.

Eigen keuze

Het is belangrijk dat een donor het besluit om een nier af te staan volkomen vrijwillig neemt. De donor mag niet onder druk staan. Niet de medische geschiktheid van de donor, maar de eigen keuze om te doneren is voor de donor het belangrijkste. Die keuze kan alleen de donor zelf maken.

Geen beloning

Nierdonatie dient in ons land belangeloos te gebeuren. Dat wil zeggen dat er geen financiële of andere beloning tegenover mag staan.

De transplantatiecentra controleren of er geen sprake is van onvrijwillige of betaalde donatie. De donor zal daar kritische vragen over krijgen, zeker wanneer er geen hechte relatie met de ontvanger bestaat. Dat is een noodzakelijke voorzorg om commercie rond niertransplantaties te voorkomen.

Welke ontvanger kan een nier krijgen?

Wanneer een ontvanger na een uitgebreide screening in staat blijkt te zijn om een niertransplantatie te ondergaan, zal worden nagegaan of de donor geschikt is voor de ontvanger. Om het risico op afstoting van de nier zo klein mogelijk te maken wordt gekeken naar de bloedgroep van donor en ontvanger en of de ontvanger antistoffen tegen weefselkenmerken van de donor heeft. Een uitgebreide beschrijving van de bloedgroepregels is te vinden op de website van het LUMC. Afstoting is een natuurlijke reactie van het lichaam op een vreemd lichaam. Dit kan zich direct na de transplantatie voordoen, maar ook na enkele weken of maanden of zelfs in een later stadium. Er zijn verschillende gradaties van afstoting.
Wanneer de bloedgroep niet overeenkomt tussen donor en ontvanger, kan worden gekeken naar de methode 'ABO incompatibele niertransplantatie'. Deze methode is ontwikkeld om deze bloedgroepantistoffen uit het bloed te verwijderen. Kijk voor meer informatie bij soorten donatie op deze site.

Wanneer directe donatie niet mogelijk blijkt te zijn, kan de donor bijvoorbeeld een ‘ruil’ overwegen met een ander donor-ontvangerkoppel (cross-over donatie). Kijk voor meer informatie over indirecte donatie bij soorten donatie op deze site.