De eerste stap in de procedure is de screening van de potentiële donor. Tijdens de screening ondergaat de potentiële donor verschillende onderzoeken. Deze voorbereidingsprocedure kan een paar maanden tot een half jaar duren. De onderzoeken wijzen uit of iemand al dan niet een geschikte donor is.

Als uit de onderzoeken blijkt dat de donor medisch en psychosociaal geschikt is, kan de transplantatie plaatsvinden. Transplantatiecentra hebben een wachttijd van één tot acht maanden. Dit wisselt per transplantatiecentrum. De wachttijd hangt onder meer af van het aanbod van donoren en de beschikbaarheid van operatiekamers en chirurgen.

De specialist

Om mogelijke belangenverstrengeling te voorkomen, voert een andere nefroloog dan die van de ontvanger de donorscreening uit. Deze nefroloog werkt bij het transplantatiecentrum. Het is ook mogelijk om zonder weten van een mogelijke ontvanger de screening te ondergaan en pas na de volledige screening de ontvanger op de hoogte stellen van het mogelijke aanbod.

Het onderzoek

Bij de screening zijn een aantal punten van belang:

• De algemene conditie van de donor: de donor moet namelijk helemaal gezond zijn.
• Onderzocht wordt of de donor voldoende nierfunctie heeft om een nier af te staan.
• Vaatonderzoek van de nieren is van belang, omdat het technisch mogelijk moet zijn voor de chirurg om met zo min mogelijk risico op complicaties de nier te verwijderen en vervolgens te implanteren bij de ontvanger.
• In geval van directe donatie is bloedgroep en afweerstoffen tegen weefselkenmerken van belang.
• Psychosociale screening.

Om bovenstaande te onderzoeken zal met de donor een uitgebreid gesprek plaatsvinden over zijn medische voorgeschiedenis, medicatiegebruik en bestaande klachten. Indien hieruit blijkt dat de screening voortgezet kan worden, zal de donor een aantal onderzoeken ondergaan. De donor zal lichamelijk onderzocht worden (bijvoorbeeld gewicht, bloeddruk). Ook een bloedonderzoek om onder andere infecties uit te sluiten zoals HIV en leverinfecties. Urineonderzoek wordt verricht om bestaande nierziektes of infecties uit te sluiten. Verder zal röntgenonderzoek plaatsvinden om de nieren met de vaten af te beelden. Iedere potentiële donor krijgt een afspraak met een maatschappelijk werker of een psycholoog. De Samaritaanse donoren krijgen een uitgebreide psychologische screening door een psycholoog. Indien nodig zal voor individuele donoren het onderzoek uitgebreid worden, bijvoorbeeld een bezoek aan hartspecialist of uroloog.

Op de website van het AMC staat een uitgebreide omschrijving van de procedure in het AMC. Ook op de website van het UMC St. Radboud staat een uitgebreide omschrijving van de procedure in dit transplantatiecentrum.