Donatie bij leven kan verschillende financiële consequenties voor de donor hebben. Uitgangspunt van de overheid is dat financiële belemmeringen niet in de weg mogen staan van levende donatie. Het gaat daarbij om donatie van een nier of een deel van de lever.

Op deze pagina vindt u informatie over medische kosten, loondervingkosten en verzekeringen. Als aanvulling hierop bestaat sinds 2009 de wettelijke regeling ‘Onkostenvergoeding donatie bij leven’ (subsidieregeling). Deze regeling voorziet in de compensatie van bepaalde kosten die elders niet vergoed worden. In de regeling staat precies omschreven welke kosten in aamerking komen voor vergoeding en voor welk maximumbedrag. Een voorwaarde is dat de kosten een direct gevolg zijn van de donatie.

Bij de voorbereiding van een orgaandonatie bij leven is altijd aandacht voor alle financiële aspecten. De transplantatiecoördinator of de maatschappelijk werker van het transplantatiecentrum ondersteunt de donor hierin.

Medische kosten
De medische kosten van de donor worden in principe vergoed door de zorgverzekeraar van de ontvanger. Dit geldt tot drie maanden na de donatie. Het betreft de kosten van de voorbereidende onderzoeken, de opname in verband met de donatie en de nazorg van de donor. De maatschappelijk werker ondersteunt de donor in alle gevallen.
Voor kosten die niet vergoed worden door de zorgverzekeraar of via andere regelingen, geldt de onkostenvergoeding donatie bij leven.


Loondervingkosten
Een donor die een orgaan afstaat kan daardoor enige tijd niet werken. Dat kan gevolgen hebben voor de inkomsten.

Werknemers (mensen in loondienst)
Een werknemer die een orgaan doneert heeft recht op een Ziektewetuitkering van het UWV. De orgaandonor kan maximaal 2 jaar een Ziektewetuitkering krijgen. Mocht de donor langer dan 2 jaar ziek zijn, dan vindt uitkering plaats volgens de wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (Wet WIA).

Voor werknemers geldt dat zij via het UWV 100% van hun inkomen gecompenseerd krijgen tot een maximum van € 191,82 per dag. Het UWV berekent dit (gemiddelde) inkomen op basis van een periode voorafgaande aan de donatie. In het geval de werknemer meer dan het dagloon verdient, wordt het verschil gecompenseerd via de onkostenvergoeding donatie bij leven. Wanneer een werknemer onregelmatigheidstoeslagen (ORT) krijgt en hij kan aantonen dat deze toeslagen niet 100% gecompenseerd worden door het UVW, wordt dit verschil eveneens gecompenseerd via de onkostenvergoeding.

Het is belangrijk dat mensen in loondienst de donatie tijdig bespreken met hun werkgever. Die kan dan eventueel voor vervangende arbeidskracht zorgen. De werkgever kan de donor op de dag van de opname ziekmelden bij het UWV.

Zelfstandigen
Zelfstandige ondernemers vallen niet onder de Ziektewet en de Wet WIA. Zij kunnen alleen een beroep doen op deze wettelijke regelingen als zij zich hiervoor vrijwillig verzekerd hebben bij het UWV. Ook kan een zelfstandige ondernemer op grond van een private arbeidsongeschiktheidsverzekering verzekerd zijn tegen inkomstenderving door ziekte. Wanneer dat niet het geval is, of als het uitgekeerde bedrag de loonderving niet volledig compenseert, kan de donor een beroep doen op de onkostenvergoeding donatie bij leven. Heeft u vragen hierover dan kunt u bellen met de Nederlandse Transplantatie Stichting op 071 - 57 95 777.


Verzekeringen
Een orgaandonatie heeft geen invloed op bestaande verzekeringen van een donor. De kans bestaat dat bij de medische vooronderzoeken ziektes of afwijkingen aan het licht komen. Dat kan medisch gezien gunstig zijn. Het kan echter ook nadelig werken bij het afsluiten van een nieuwe verzekering. Zo kunnen problemen ontstaan bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, hiervan zijn enkele gevallen van bekend. Ook bij het afsluiten van bijvoorbeeld een levensverzekering of in het kader van hypotheekverstrekking kunnen problemen rijzen. De donor kan er daarom voor kiezen een levens- of arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten voordat de voorbereidende onderzoeken beginnen. Als nadelige gevolgen ontstaan voor de donor die ná de donatie een nieuwe verzekering wil afsluiten, dan voorziet de onkostenvergoeding donatie bij leven niet in een compensatie hiervan.

De verzekeringssituatie kan van donor tot donor verschillen. Alle verzekeringsaspecten moeten voor de donor duidelijk zijn voordat deze toestemming geeft voor donatie. De maatschappelijk werker zal van tevoren de verzekeringssituatie uitgebreid met de donor doornemen.

Wanneer een donor letselschade aan de donatie overhoudt die niet via de gebruikelijke letselschadeverzekering van het ziekenhuis te verhalen is, bestaat er de zogenaamde 'Complicatiedekkingsverzekering'. Hierop kan aanspraak worden gemaakt indien vaststaat dat klachten/arbeidsongeschiktheid een complicatie zijn van de donatie. Er geldt een maximaal bedrag per donor. De maatschappelijk werker van het transplantatiecentrum informeert de donor hier verder over en kan eventueel helpen bij het indienen van een claim.   

Meer informatie
Veelgestelde vragen